Nghị định số 59/2012/NĐ-CP về theo dõi tình hình thi hành pháp luật (TDTHTHPL) và Nghị định số 32/2020/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 59/2012/NĐ-CP là cơ sở pháp lý quan trọng để triển khai công tác theo dõi thi hành pháp luật các địa phương. Tuy nhiên, việc quy định hoạt động TDTHTHPL tại các Nghị định vẫn mang tính khái quát, chưa đi sâu vào hướng dẫn nghiệp vụ cho các bộ, ngành, địa phương áp dụng. Bên cạnh đó, các nội dung hướng dẫn tại Chương II, Chương III Thông tư số 14/2014/TT-BTP ngày 15/5/2014 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã bộc lộ những hạn chế, bất cập nhất định trong thực tiễn triển khai. Để thực hiện các Nghị định về công tác TDTHTHPL một cách đầy đủ, toàn diện, kịp thời, đáp ứng yêu cầu của các bộ, ngành, địa phương trong việc TDTHTHPL, ngày 21/6/2021, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã ban hành Thông tư số 04/2021/TT-BTP hướng dẫn thi hành Nghị định số 59/2012/NĐ-CP ngày 23/7/2021 của Chính phủ về TDTHTHPL và Nghị định số 32/2020/NĐ-CP ngày 05/3/2020 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 59/2012/NĐ-CP. Theo đó từ ngày 10/8/2021, việc thực hiện công tác TDTHTHPL ở địa phương có một số nội dung mới như sau:

        Thứ nhất, về xây dựng, ban hành kế hoạch TDTHTHPL

        Về căn cứ ban hành kế hoạch, Thông tư số 04/2021/TT-BTP quy định căn cứ kế hoạch TDTHTHPL do Thủ tướng Chính phủ ban hành và thực tiễn thi hành pháp luật trong phạm vi quản lý ở địa phương, Sở Tư pháp chủ trì, phối hợp với các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tham mưu cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành Kế hoạch TDTHTHPL của địa phương trước ngày 30/01 của năm kế hoạch, gửi về Bộ Tư pháp để theo dõi, tổng hợp. Kế hoạch TDTHTHPL của UBND cấp huyện, UBND cấp xã phải căn cứ kế hoạch của UBND cấp trên và tình hình thực tiễn thi hành pháp luật ở địa phương để ban hành cho phù hợp. Như vậy, Thông tư mới đã quy định hợp lý hơn về căn cứ và thời hạn ban hành Kế hoạch TDTHPL (trước đây quy định việc ban hành Kế hoạch TDTHTHPL ở tỉnh căn cứ nghị quyết của Chính phủ về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu chỉ đạo điều hành thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán Ngân sách nhà nước hàng năm và thực tiễn thi hành pháp luật; không quy định ban hành Kế hoạch ở cấp huyện, cấp xã). Việc ban hành kế hoạch TDTHTHPL của các cơ quan địa phương phải phù hợp với kế hoạch của cấp trên, do đó kế hoạch TDTHTHPL của các địa phương thực hiện theo quy định tại Thông tư số 04/2021/TT-BTP là sát với thực tiễn, góp phần đảm bảo tính khả thi, thống nhất trong công tác TDTHTHPL.

        Ngoài ra, Thông tư số 04/2021/TT-BTP cũng bổ sung quy định kế hoạch TDTHHPL của UBND cấp huyện, UBND cấp xã ban hành phải gửi về Sở Tư pháp, Phòng Tư pháp để thuận lợi cho việc theo dõi, tổng hợp.