Toàn cảnh Hội nghị
Hội nghị do Ban Giám đốc Sở Tư pháp chủ trì. Tham dự có Giám đốc, các Phó Giám đốc Sở; lãnh đạo, công chức, viên chức các phòng, trung tâm thuộc Sở; đại diện lãnh đạo UBND phụ trách công tác tư pháp và lãnh đạo Văn phòng HĐND và UBND các xã, phường trên địa bàn tỉnh. Đại diện các cơ quan báo chí, truyền thông của Trung ương và địa phương đến dự, đưa tin.

Đồng chí Nguyễn Quốc Tuấn - Tỉnh uỷ viên, Giám đốc Sở Tư pháp phát biểu khai mạc Hội nghị
Phát biểu khai mạc Hội nghị, đồng chí Nguyễn Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Tư pháp nhấn mạnh, 6 tháng đầu năm 2026 là giai đoạn có nhiều yêu cầu mới đặt ra đối với ngành Tư pháp. Khối lượng công việc ngày càng lớn, phạm vi nhiệm vụ được mở rộng, nhiều lĩnh vực được phân cấp, phân quyền mạnh cho chính quyền địa phương, nhất là cấp xã. Trong bối cảnh đó, việc đánh giá đúng kết quả, nhận diện đầy đủ những khó khăn từ cơ sở và thống nhất giải pháp tổ chức thực hiện có ý nghĩa quan trọng đối với việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác tư pháp trên địa bàn tỉnh.

Công tác tư pháp đạt nhiều kết quả toàn diện

Trong 6 tháng đầu năm 2026, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Tư pháp, Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh, ngành Tư pháp Hà Tĩnh đã chủ động đổi mới công tác chỉ đạo, điều hành, bám sát yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, cải cách hành chính, chuyển đổi số và nhiệm vụ vận hành chính quyền địa phương hai cấp.

Công tác xây dựng, thẩm định, kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Toàn tỉnh đã ban hành 82 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó cấp tỉnh ban hành 64 văn bản và cấp xã ban hành 18 văn bản. Sở Tư pháp đã thẩm định 74 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, tăng 42% so với cùng kỳ năm 2025; góp ý, cho ý kiến đối với 408 dự thảo văn bản, trong đó có 184 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật.

Hoạt động thẩm định, kiểm tra văn bản ngày càng đi vào chiều sâu, góp phần kiểm soát tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất và khả thi của chính sách trước khi ban hành. Công tác kiểm tra, tự kiểm tra được thực hiện kịp thời, gắn với rà soát các quy định chịu tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền và vận hành chính quyền địa phương hai cấp.

Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tiếp tục được triển khai rộng khắp, có trọng tâm, trọng điểm. Trong 6 tháng đầu năm, các cơ quan, đơn vị và địa phương đã tổ chức 3.917 cuộc phổ biến pháp luật trực tiếp, thu hút hơn 1 triệu lượt người tham dự; in ấn, cấp phát trên 110.000 tài liệu phổ biến, giáo dục pháp luật. Tổng kinh phí bố trí cho công tác này đạt hơn 4,65 tỷ đồng.

Nhiều hình thức truyền thông pháp luật mới, ứng dụng nền tảng số và truyền thông đa phương tiện được triển khai, góp phần đưa pháp luật đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp. Cuộc thi trực tuyến “Thuế với người dân và doanh nghiệp” năm 2026 thu hút hơn 150.000 lượt tham gia, tạo sức lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng. Các hoạt động đối thoại, hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh được tăng cường, tập trung vào quản trị rủi ro pháp lý, giải quyết tranh chấp thương mại và cập nhật chính sách thuế mới.

Công tác hòa giải ở cơ sở tiếp tục phát huy hiệu quả. Toàn tỉnh hiện có 1.900 tổ hòa giải. Trong kỳ báo cáo, các tổ hòa giải đã tiếp nhận 155 vụ việc, hòa giải thành 126 vụ, đạt tỷ lệ 85,14%, tăng hơn 9% so với cùng kỳ năm 2025. Có 11 xã, phường đạt tỷ lệ hòa giải thành 100%, góp phần giải quyết kịp thời các mâu thuẫn, tranh chấp trong cộng đồng dân cư, hạn chế phát sinh khiếu kiện kéo dài.

Các lĩnh vực hộ tịch, quốc tịch, chứng thực, nuôi con nuôi, bổ trợ tư pháp, trợ giúp pháp lý, quản lý xử lý vi phạm hành chính, bồi thường nhà nước và theo dõi thi hành pháp luật được triển khai cơ bản đồng bộ, bảo đảm phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.

Tạo chuyển biến trong thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW

Tại Hội nghị, đại diện Phòng Xây dựng pháp luật trình bày báo cáo chuyên đề về kết quả một năm thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Sau hơn một năm triển khai, nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành đối với công tác xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thi hành pháp luật đã có chuyển biến tích cực. Trong số 19 nhiệm vụ có thời hạn được xác định tại Chương trình hành động của Tỉnh ủy, đến nay đã hoàn thành 11 nhiệm vụ; các nhiệm vụ còn lại đang được triển khai theo tiến độ. Đồng thời, 23 nhiệm vụ thường xuyên được tổ chức thực hiện liên tục.

Một trong những kết quả nổi bật là Sở Tư pháp đã tham mưu xây dựng Đề án “Đổi mới, nâng cao chất lượng công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035”. Đề án xác lập định hướng đổi mới toàn diện từ khâu xây dựng chính sách, soạn thảo, thẩm định, kiểm tra, rà soát văn bản đến tổ chức thi hành pháp luật; lấy chất lượng chính sách, hiệu quả thực thi và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo.

Tỉnh cũng đã quan tâm hoàn thiện cơ chế bảo đảm nguồn lực, ban hành quy định mới về mức chi cho công tác xây dựng, kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật và hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao tính chuyên nghiệp và chất lượng tham mưu xây dựng thể chế trong giai đoạn mới.

Bên cạnh kết quả đạt được, Hội nghị cũng thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế như chất lượng hồ sơ xây dựng văn bản tại một số cơ quan chưa đồng đều; việc đánh giá tác động, tổng kết thực tiễn và lấy ý kiến đối tượng chịu tác động có lúc chưa sâu; công tác rà soát, xử lý văn bản sau rà soát tại một số đơn vị còn chậm; nguồn nhân lực làm công tác pháp chế và tư pháp cơ sở chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu nhiệm vụ.

Đẩy mạnh số hóa, liên thông dữ liệu trong lĩnh vực hộ tịch

Báo cáo chuyên đề về kết quả một năm triển khai công tác hộ tịch gắn với thực hiện Đề án 06 trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp cho thấy, lĩnh vực hộ tịch đã có bước chuyển mạnh từ phương thức quản lý hành chính truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu số.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, các địa phương đã tiếp nhận và giải quyết 13.340 hồ sơ liên thông, gồm 10.093 hồ sơ liên thông đăng ký khai sinh và 3.247 hồ sơ liên thông đăng ký khai tử. Tỷ lệ hồ sơ đăng ký khai sinh liên thông đạt trên 99%; toàn tỉnh thực hiện đăng ký trực tuyến đối với 18.826 trường hợp, đạt tỷ lệ 100%.

Việc kết nối thủ tục hành chính lĩnh vực hộ tịch giữa Hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch với Hệ thống giải quyết thủ tục hành chính đã góp phần hạn chế việc nhập lại thông tin, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và giảm giấy tờ cho người dân.

Các địa phương cũng tập trung rà soát, làm sạch dữ liệu hộ tịch. Trong tổng số 127.096 dữ liệu cần rà soát, đến giữa tháng 6/2026, các xã, phường đã xử lý trên 120.000 dữ liệu, chủ yếu liên quan đến thông tin nơi đăng ký khai sinh tại các đơn vị hành chính sau sắp xếp.

Tuy nhiên, lĩnh vực hộ tịch vẫn còn một số khó khăn về nhân lực, hạ tầng kỹ thuật và tính ổn định của các phần mềm. Một bộ phận người dân chưa có điều kiện hoặc kỹ năng thực hiện dịch vụ công trực tuyến; việc đồng bộ, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống đôi khi còn chậm; công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã phải xử lý khối lượng hồ sơ lớn, trong đó có nhiều thủ tục phức tạp và có yếu tố nước ngoài.

Nhiều vấn đề thực tiễn được trao đổi thẳng thắn

Phần thảo luận tại Hội nghị tập trung vào những vấn đề đang đặt ra trực tiếp đối với công tác tư pháp ở cơ sở sau một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp.

Các tham luận đã phản ánh kết quả và những khó khăn trong thực hiện các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền về hộ tịch, nuôi con nuôi; công tác tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật; bảo đảm nguồn lực cho công tác tư pháp cấp xã; đổi mới hoạt động chứng thực và triển khai chứng thực điện tử; phổ biến, giáo dục pháp luật gắn với giải quyết tranh chấp đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng; quản lý xử lý vi phạm hành chính; hòa giải ở cơ sở và nâng cao chất lượng xây dựng văn bản quy phạm pháp luật tại cấp xã.

Từ thực tiễn xã Đan Hải cho thấy, trong 6 tháng đầu năm 2026, địa phương đã giải quyết khoảng 5.200 hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó hồ sơ thuộc lĩnh vực tư pháp chiếm trên 70%. Trong khi đó, công chức tư pháp cấp xã phải thực hiện 14 nhóm nhiệm vụ và giải quyết 65 thủ tục hành chính được giao cho UBND cấp xã, bao gồm nhiều thủ tục có yếu tố nước ngoài. Thực tế này đặt ra yêu cầu phải bố trí nguồn nhân lực phù hợp với quy mô dân số, địa bàn và khối lượng công việc của từng địa phương.

Tham luận của xã Hương Phố chia sẻ kinh nghiệm triển khai chứng thực điện tử, liên thông dữ liệu và hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Trong 6 tháng đầu năm, xã đã tiếp nhận, giải quyết 1.644 hồ sơ chứng thực các loại, bảo đảm đúng thời hạn và không phát sinh sai phạm. Kinh nghiệm của địa phương cho thấy, để triển khai chứng thực điện tử hiệu quả, cần có sự chỉ đạo quyết liệt của người đứng đầu, sự phối hợp chặt chẽ giữa công chức tư pháp - hộ tịch, bộ phận một cửa, công an xã và các bộ phận chuyên môn; đồng thời phải quan tâm hỗ trợ người cao tuổi, người chưa thành thạo công nghệ.

Các ý kiến tại Hội nghị cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin, tăng cường tập huấn nghiệp vụ, xây dựng cơ chế trao đổi thường xuyên giữa Sở Tư pháp với các địa phương; bảo đảm kinh phí cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, hòa giải ở cơ sở, chuẩn tiếp cận pháp luật và các nhiệm vụ tư pháp khác.

Tập trung hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực tư pháp cơ sở

Trong thời gian tới, ngành Tư pháp Hà Tĩnh xác định tiếp tục tham mưu triển khai đồng bộ Nghị quyết số 66-NQ/TW và Đề án đổi mới, nâng cao chất lượng công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật của tỉnh; siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong xây dựng văn bản; hoàn thành tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và kịp thời xử lý những quy định không còn phù hợp.

Cùng với đó, ngành sẽ tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật và truyền thông chính sách; tăng cường ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và khai thác dữ liệu trong công tác tư pháp; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong các lĩnh vực hộ tịch, chứng thực, bổ trợ tư pháp, trợ giúp pháp lý và xử lý vi phạm hành chính.

Một trong những nhiệm vụ có tính quyết định là củng cố đội ngũ công chức tư pháp ở cơ sở. Việc bố trí nhân lực cần căn cứ quy mô dân số, khối lượng hồ sơ và đặc điểm địa bàn; đồng thời tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu về xây dựng pháp luật, hộ tịch, chứng thực, xử lý vi phạm hành chính, kỹ năng số và khai thác cơ sở dữ liệu.

Kết luận Hội nghị, đồng chí Nguyễn Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Tư pháp đề nghị các phòng, trung tâm thuộc Sở và UBND các xã, phường tiếp tục phát huy tinh thần chủ động, trách nhiệm, tăng cường phối hợp, kịp thời phản ánh những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn. Mỗi nhiệm vụ tư pháp phải được triển khai theo hướng rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, gắn chất lượng tham mưu với hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Hội nghị là dịp quan trọng để ngành Tư pháp Hà Tĩnh thống nhất nhận thức và hành động, tạo chuyển biến thực chất trong xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thi hành pháp luật; góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới./.

Thảo Min