Cải cách tiền lương là một trong những đột phá để cải thiện lương, thưởng của cán bộ, công chức, viên chức trong khu vực công.

Góp ý tiến trình cải cách tiền lương, đại biểu Quốc hội Siu Hương (Đoàn Gia Lai) cho biết, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, cấp xã hiện nay tiếp nhận khối lượng lớn nhiệm vụ từ cấp huyện trước đây chuyển về, một phần nhiệm vụ cấp tỉnh phân cấp trong khi vẫn thực hiện đầy đủ nhiệm vụ vốn có.

Đặc biệt, các phòng chuyên môn ở cấp xã phải tham mưu nhiều lĩnh vực với nhân lực còn hạn chế.

Theo đại biểu, lương cơ sở được dự kiến tăng khoảng 8% từ ngày 1.7.2026. Tuy nhiên, về lâu dài, xét điều kiện thực tế của cấp xã hiện nay, đề nghị Chính phủ xem xét điều chỉnh chế độ chính sách cải cách tiền lương xứng đáng với vị trí việc làm của cán bộ, công chức, viên chức cấp xã.

Nữ đại biểu cũng cho biết, tới đây, sẽ thực hiện tổng kết một năm việc thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp. Do đó, đề nghị Chính phủ đánh giá khách quan, tổng thể, sát với thực tiễn việc vận hành chính quyền địa phương 2 cấp sau một năm triển khai thực hiện.

"Cần tập trung làm rõ tổ chức bộ máy bên trong của cấp xã hiện nay, nguồn nhân lực về con người gắn với việc phân cấp nhiều thẩm quyền về cho cấp xã hiện nay, nhân lực hiện tại đã đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đặt ra như thế nào.

Đồng thời làm rõ việc bảo đảm về tài chính, hạ tầng công nghệ thông tin cũng như hiệu quả quản lý tài sản công sau sắp xếp đơn vị hành chính như thế nào", đại biểu nêu ý kiến.

Theo đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp), việc điều chỉnh tăng mức lương cơ sở đối với khu vực nhà nước là tín hiệu tích cực, chủ trương nhân văn, đồng thời thể hiện sự quan tâm của Đảng, nhà nước đối với đời sống cán bộ, công chức, viên chức.

Đại biểu cũng đề nghị sớm xây dựng bảng lương theo vị trí việc làm. Nguyên tắc cần được xác lập rõ là làm ở vị trí nào, hưởng lương theo vị trí đó, gắn thu nhập với khối lượng công việc, chất lượng và mức độ trách nhiệm, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào tuổi nghề.

Tuy nhiên, đại biểu cũng bày tỏ lo ngại về tác động lan tỏa của việc tăng lương cơ sở đối với mặt bằng giá cả thị trường.

Đại biểu nêu thực tế cho thấy mỗi lần điều chỉnh lương cơ sở, giá nhiều mặt hàng thiết yếu, dịch vụ sinh hoạt có xu hướng tăng theo. Điều này gây áp lực không nhỏ đối với khu vực ngoài Nhà nước, nhất là lao động tự do và những người có thu nhập thấp, buôn bán nhỏ.

Từ đó, đại biểu đề nghị Chính phủ có giải pháp căn cơ, đảm bảo an sinh xã hội cho đối tượng trên, kiềm chế lạm phát.

Từ các phân tích thực tiễn về thu nhập và chi phí sống, đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Vĩnh Long) cho rằng, mức 2,65 - 2,70 triệu đồng/tháng với lương cơ sở là phương án hợp lý và khả thi hơn trong giai đoạn hiện nay.

Về mặt cân đối ngân sách, đại biểu Thạch Phước Bình phân tích, mức 2,65 - 2,70 triệu có ưu điểm không tạo áp lực quá lớn lên ngân sách nhà nước; có thể thực hiện nếu đi kèm tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi tiêu công, giảm các khoản chi kém hiệu quả.